تاریخ انتشار : دوشنبه 15 آذر 1400 - 17:00
65 بازدید
کد خبر : 147942

مصدق، ناسیونالیست مشروطه‌خواه

مصدق، ناسیونالیست مشروطه‌خواه

مصدق هرگز به روایتی تاریخ‌زده استناد نکرد و خودشیفتگی نژادی بروز نداد. نه دوره ساسانی را بهشت موعود قلمداد کرد و نه جارچی غرب‌زدگی تمام عیار شد. بر عکس، او مرد عمل بود و هدف‌های سیاسی ملموس انقلاب مشروطه را دنبال می‌کرد: آزادی، استقلال و حکومت قانون. به گزارش ایسنا، روزنامه اعتماد نوشت: «این روزها به علل

مصدق، ناسیونالیست مشروطه‌خواه

مصدق هرگز به روایتی تاریخ‌زده استناد نکرد و خودشیفتگی نژادی بروز نداد. نه دوره ساسانی را بهشت موعود قلمداد کرد و نه جارچی غرب‌زدگی تمام عیار شد. بر عکس، او مرد عمل بود و هدف‌های سیاسی ملموس انقلاب مشروطه را دنبال می‌کرد: آزادی، استقلال و حکومت قانون.

به گزارش ایسنا، روزنامه اعتماد نوشت: «این روزها به علل و دلایل مختلف، ناسیونالیسم در گوشه و کنار دنیا به سکه روز بدل شده و تحت عناوینی چون وطن‌دوستی، میهن‌پرستی، ملی‌گرایی، عشق به مام وطن و … گرایش به این جهان‌بینی قوت گرفته است. در کشورهایی مثل ایران که دیرینه تاریخی طولانی و تداوم فرهنگی چشمگیر است و عشق و علاقه به وطن ریشه‌های عمیقی دارد، گرایش به ناسیونالیسم، شدت و حدت بیشتری می‌یابد. ناسیونالیسم یا چنان که برخی ترجمه کرده‌اند، ملی‌گرایی، معناهای متفاوتی یافته، از میهن‌پرستی افراطی و شووینیستی یا نگرش‌های ناسیونالیسم اقتدارگرا یا اشکالی از قوم‌گرایی نژادباور یا ملی‌گرایی برتری‌جویانه و دیگرستیز تا ناسیونالیسم مدنی و اندیشیده که به تعبیر فخرالدین عظیمی با «وطن‌دوستی خردورزانه تفاوت عمده‌ای ندارد.» (هویت ایران، تهران: نشر آگه، چاپ اول: ۱۳۹۹). به نوشته این استاد تاریخ دانشگاه کنتیکت آمریکا «هر ناسیونالیسمی داستان خوارداشت دیگران و رجزخوانی پهلوانی و حدیث برتری قومی و نژادی نیست» بلکه «ناسیونالیسم می‌تواند با خردورزی درآمیزد و چنین آمیزه‌ای زمانی تحقق می‌یابد که فرد از دستاوردهای انسانی امروزین ملت و کشور خود در عرصه‌های گوناگون سرافراز باشد و هنجارهای مدنیت را در رفتار و گفتار هموطنان خود با خودی و بیگانه استوار بداند.»

محمد مصدق، سیاستمدار نامدار ایرانی، مصداق تام و تمام ناسیونالیسم مدنی است؛ صورتی از ناسیونالیسم که به نوشته عظیمی در برابر ناسیونالیسم اقتدارگرای دو پادشاه خاندان پهلوی قرار می‌گیرد. ناسیونالیسم اقتدارگرا در برابر آرمان‌های مشروطیت، آزادی‌های سیاسی و مدنی و حاکمیت ملت می‌ایستد و «ساختارها و فرآیندهای دموکراتیک را آهسته و ناکارآمد و ناسازگار با پیشرفت و نوسازی می‌داند.» در مقابل «ناسیونالیسم مدنی با هواداری از حاکمیت و مشارکت ملی، بیشتر و موثرتر از هر هماوردی پوینده راه استقلال‌خواهی بوده و هواداری حقیقی از سربلندی، یکپارچگی و استقلال کشور را از مهم‌ترین سنجه‌های وطن‌دوستی دانسته است.»

مصدق به نوشته عظیمی «ایران را «معشوقه ما» می‌دانست و از «سوابق درخشان و مفاخر تاریخی انکارناپذیر» ایران یاد می‌کرد.» مصدق در مجلس می‌گفت: «این مملکت باید استقلال خود را در مقابل دولت[های] مجاور اعم از بزرگ و کوچک حفظ کند. هیچ دولتی حق ندارد مستقیما یا به وسیله افرادی که مرام او را تبلیغ می‌کنند در این مملکت دخالت کند.» رضا ضیاءابراهیمی هم با تاکید بر وجه دموکراتیک و مدنی مصدق، او را یک «ناسیونالیست مشروطه‌خواه» می‌نامد. (پیدایش ناسیونالیسم ایرانی، ترجمه حسن افشار، تهران: نشر مرکز، چاپ اول: ۱۳۹۶). از دید این استاد تاریخ کینگز کالج لندن، «مصدق هرگز یک ناسیونالیست بی‌جاساز نبود.» مراد ضیاءابراهیمی از ناسیونالیسم بی‌جاساز، آن ایدئولوژی قوم‌باور و نژادگرایی است که معتقد است «ذات ایرانی و عظمت ایران را باید در عصر طلایی پیش از اسلامش جست». مشکلات ایران را ناشی از حمله اعراب به ایران می‌خواند و بر این باور است که «ایرانیان از نژاد آریایی‌اند بنابراین نسبت خویشاوندی با اروپاییان دارند و از نظر نژادی، پاک سوای اعرابند.»

مصدق با چنین نگرشی مخالف است. او «علنا و حتی در محاکماتش از ایمان شیعی خود می‌گفت و در نطق‌های مجلس از امام حسین(ع) یاد می‌کرد و هیچ‌گاه پرچم آریایی‌گری بالا نبرد. هرگز به روایتی تاریخ‌زده استناد نکرد و خودشیفتگی نژادی بروز نداد. نه دوره ساسانی را بهشت موعود قلمداد کرد و نه جارچی غرب‌زدگی تمام عیار شد. بر عکس، او مرد عمل بود و هدف‌های سیاسی ملموس انقلاب مشروطه را دنبال می‌کرد: آزادی، استقلال و حکومت قانون».

نگاه به الگوی وطن‌دوستی و ناسیونالیسم مدنی مصدق، امروز و در شرایطی که انواعی از ناسیونالیسم‌های اقتدارگرا، افراطی، نژادگرا یا انحصارطلب و خیال‌پرداز در حال قدرت گرفتن هستند، ضرورت پیدا می‌کند. ناسیونالیسمی که در عین تعهد به وطن و تلاش برای اعتلای آن به انتقاد از تعصب، جزم و جمود، انحصارگرایی، دیگرستیزی و باورهای نااندیشیده و غلط هموطنان می‌پردازد و اهتمام به خویشتن را با پناه بردن به گذشته‌ای موهوم و خیالی یکی نمی‌داند. عشق به میهن، چشمان او را کور نمی‌کند و محبوبش را به شیوه‌ای درست و خردمندانه دوست دارد؛ چنانکه فردوسی و دهخدا و مصدق ایران را دوست داشتند.»

انتهای پیام

منبع:ایسنا

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

تبلیغات متنی

سایت طلا

قیمت فنس

صیغه نامه با مهر برجسته تهران

رپرتاژ به چه معنی است و چه کاربردی دارد؟

تعمیر گیربکس اتوماتیک

بهترین صرافی ارزدیجیتال

فروشگاه BBshop

اشتراک کنکور آی نو

پارتیشن ام دی اف

خرید دمپایی و صندل عمده

پراپ تریدینگ معتبر ایرانی

تعمیر لباسشویی

دوره ICDL در تبریز

گرافیت پرسولفور

خرید ممبر گروه

مرجع قیمت خرید و فروش گندله

آموزش حسابداری

تقویت انتن موبایل

شیشه اتوموبیل

صیغه نامه با مهر برجسته تهران

خرید ووچر پرفکت مانی بدون ثبت نام

نانوسان

چاپ کتاب

تور دبی ارزان

دندانپزشکی شبانه روزی

 

 

ویدئو وال

جراح چاقی

 

 

 

آجر نما خشک

 

 

 

قرارداد دوجانبه برق

 

 

 

 

 

 

تولید فیلم استرچ

تعمیر جک پارکینگ در تهران

 

 

 

 

 

سمپاشی ساس

 

 

آجر نسوز

 

 

 

خرید رپورتاژ آگهی

 

مایکروسافت  شیائومی  سامسونگ  گوشی  مارک  اینتل  گواهینامه  قرمز  گورمن  تبلت  آیفون  طراحی  لایکا  تایوان  یوتیوب  دوربین  اندروید  تاشو  چین  گلکسی  پیکسل  ساعت  ای‌بی  هوشمند  سطح  جدید  شرکت  معرفی  تجاری  طرح